Орусияда иштөө боюнча макулдаштыңызбы? Абдан жакшы. Эми эң маанилүүсү — келишимге кол коюудан мурун аны кылдат текшерип, толук окуп чыгуу.
Төмөндө келишимге кол коюудан мурда сөзсүз текшерилиши керек болгон нерселерди жаздык:
1. Келишим сөзсүз түрдө жазуу жүзүндө болушу керек. Оозеки макулдашуу сизди коргобойт. Келишимде жазылбаган нерсени кийин далилдөө дээрлик мүмкүн эмес. «Кийин жумушка каттайбыз» же «кабатыр болбо» деген убадалар көп учурда көйгөй менен аяктайт.
2. Келишимде компаниянын же ЖИнин (жеке ишкердин) чыныгы аталышы көрсөтүлүшү керек. Эгер сиз бир адамга иштеп, ал эми келишимге башка адам кол койсо — бул мыйзам бузуу болуп саналат. Текшерүү учурунда иш мыйзамсыз деп табылышы мүмкүн.
3. Келишимде сиз кайсы кызматта иштей турганыңыз так жазылышы керек. Бул патентте көрсөтүлгөн кесипке дал келиши үчүн маанилүү. Маалыматтар дал келбесе — айып пул салынып, документтер жокко чыгарылышы мүмкүн.
4. Айлык маяна жана төлөө мөөнөтү.
Төмөнкүлөргө көңүл буруңуз:
- маянанын так суммасы;
- канчалык тез-тез төлөнөт (айына бир жолу же эки жолу);
- накталайбы же картага которулабы.
5. Айып пул тууралуу бөлүмдү текшериңиз. Көп учурда келишимге кечигүү, «мүлккө зыян келтирүү», кардарлардын даттануусу сыяктуу пункттар киргизилет, бирок айып пулдун өлчөмү көрсөтүлбөйт. Келишимде эмне үчүн жана канча сумма кармалаары так жазылышы керек.
6. Жумуш убактысы жана эс алуу күндөрү. Текшериңиз:
- күнүнө канча саат иштейсиз;
- эс алуу күндөрү барбы;
- ашыкча иштөө (переработка) төлөнөбү.
7. Иштен кантип кетүүгө болоорун жана канча күн мурун эскертүү керектигин билиңиз. Айрым келишимдерде күтүүсүз иштен кетүү үчүн чоң айып пулдар жазылат. Ошондуктан канча күн мурун эскертүү керек экенин так билип алыңыз.
Кол коюудан мурун келишимди кылдат окуп чыгып, суроо берүүдөн коркпоңуз. 10 мүнөт убакыт коротуу — кийин акчадан, жумуштан жана документтерден айрылып калуудан жакшы.
