Каттоо — эмгек мигранты үчүн эң маанилүү документтердин бири. Так ушул каттоодогу каталардан улам адамдар көбүнчө айып пулга жыгылат, патенти жокко чыгарылат жана текшерүүлөрдө көйгөйлөргө туш болушат.
Төмөндө практикада эң көп жол берилген каталар келтирилди.
Биринчи ката — каттоонун мөөнөтү өтүп кетиши. Көптөр патент төлөнсө, каттоо да баары жайында деп ойлошот. Бул туура эмес. Каттоонун өз мөөнөтү бар жана ал жарактуу болушу керек. Бир күнгө болсо да кечиктирүү миграциялык режимди бузуу болуп эсептелет.
Экинчи ката — иш жүзүндө жашаган дарек боюнча катталбоо. Адам бир жерде жашап, башка дарекке катталган болот. Текшерүү учурунда бул оңой эле аныкталат жана мыйзам бузуу катары эсептелет. Каттоо чыныгы жашаган дарекке туура келиши керек.
Үчүнчү ката — турак жайдын ээсине ишенип коюу. Көп учурда: «үйдүн ээси өзү билдирүү берип, каттоону жасап коёт» деп айтышат. Натыйжада эч ким эч нерсе тапшырбайт, ал эми жоопкерчилик мигранттын өзүнө жүктөлөт. Мындай маселелерди жеке өзүң көзөмөлдөшүң керек.
Төртүнчү ката — дарек алмашканда каттоону жаңылабоо. Башка батирге көчсөңөр, каттоону кайрадан жасоо зарыл. Мурунку каттоо, мөөнөтү бүтө элек болсо да, автоматтык түрдө жараксыз болуп калат.
Бешинчи ката — жасалма каттоо. «Жашабай туруп арзан каттоо» сунушташат. Бул — олуттуу мыйзам бузуу. Мындай каттоо оңой эле аныкталат жана айып пулга, патенттин жокко чыгарылышына жана депортацияга алып келиши мүмкүн.
Көйгөйлөрдөн качуу үчүн каттоонун мөөнөтүн, жашаган даректи жана документтерди кылдат көзөмөлдөө маанилүү. Каттоо — бул жөн гана формалдуулук эмес, ОФда мыйзамдуу болуунун милдеттүү шарты.
